Nie udało się dotychczas określić dokładnej daty lokacji miasta Secemin. Według ustaleń profesora Feliksa Kiryka lokację królewskiego miasta Secemin należy hipotetycznie umieszczać w czasach panowania Kazimierza Wielkiego, zatem przed rokiem 1370. Bezpośredni dowód na miejskość Secemina dostarcza dokument króla Władysława Jagiełły z 1395 roku, nazywający Secemin wprost miastem (oppidum). Tym aktem monarcha nadał swoje miasto, wraz z przedmieściem (Nawieś) oraz pobliską wsią Bichniów , podstolemu krakowskiemu Piotrowi Szafrańcowi z Łuczyc herbu Starykoń. Był to człowiek wielce zasłużony dla doprowadzenia do skutku małżeństwa Jagiełły z królową Jadwigą, zatem ostatecznego zawarcia pierwszej unii Polski z Litwą.

Akt nadania miasta Secemina i wsi Bichniów Piotrowi Szafrańcowi przez króla Władysława Jagiełłę w Niepołomicach 1 lipca 1395 r.

Wkrótce królowa Jadwiga potwierdziła Szafrańcowi nadanie majątku Secemin, który pozostawał własnością dziedziczną potomków tego rodu aż do początków XVII stulecia. Z fundacji Piotra Szafrańca wybudowany został kościół w Seceminie pw. św. Katarzyny i św. Jana Ewangelisty (1402 r.).

W XVI w. władcy Polski potwierdzali i rozszerzali dawne przywileje miejskie. Król Aleksander I w 1505 roku potwierdził przywileje dla Piotra Szafrańca – kasztelana wiślickiego, starosty malborskiego, radomskiego, sochaczewskiego – i zezwolił mu pobierać, na utrzymanie mostu na bagnach, opłatę po 6 denarów za konia, wołu i jałowizny, a po pół grosza od naładowanego wozu. Zygmunt I Stary w 1519 r. utwierdził miasto w posiadaniu prawa magdeburskiego i uwolnił mieszczan od opłaty targowego w całym kraju. Prawo to potwierdził w 1553 roku Zygmunt August.
Największy rozwój naszego miasta nastąpił w XV i XVI wieku kiedy właścicielami miasta był ród Szafrańców. W początkach XVI w. miasto rozwijało się pomyślnie. W 1540 r. Secemin zamieszkiwało ok. 600 osób, było tu 108 domów. Ról uprawnych miała miejscowość 40 łanów 60 ogrodów. Rzemiosło secemińskie reprezentowane było przez: bartników, garncarzy, kapeluszników, kowali (już w 1345 r.), kupców, rybaków, rzeźników, sukienników, szewców. W 1532 r. garncarze otrzymali od właściciela miasta specjalny przywilej cechowy. W XVI w. Secemin stanowił puszczański ośrodek bartniczy.
W dziewięciu miejscowych sadzawkach hodowano ryby. Rozwijał się handel. W 1401 r. były tu dwa jarmarki, w 1519 król dodał jeszcze trzy.
W 1801 r. było w Seceminie 79 domów, w 1821 r. domów było 110, 2 murowane, mieszkańców 833, w tym 115 Żydów. Secemińska ludność utrzymywała się także z handlu
i rzemiosła. W XVII w. było tu pięć jarmarków, w 1821 r. cztery, w 1866 r. i w 1902 r. sześć jarmarków. Na początku XIX w. rzemiosło było reprezentowane przez: cieśli, krawców, kuśnierzy, rymarzy.
W czasie trwania Powstania Styczniowego w okolicy Secemina i powiatu włoszczowskiego odbyło się wiele potyczek i bitew. W tych walkach brał udział oddział pułkownika Zygmunta Chmieleńskiego. Na jesieni 1863 roku jego oddział walczył w okolicach Włoszczowy i Secemina skutecznie opierając się przeważającym siłom rosyjskim, prowadzonym przez pułkownika Ksawerego Czengiery. Jednym z podkomendnych Chmieleńskiego był Adam Chmielowski, znany później jako Brat Albert. Podczas natarcia wojsk rosyjskich na kawalerię Chmieleńskiego w kierunku Secemina zginęło czterech powstańców, a między nimi Gustaw Saski, brat cioteczny Stefana Żeromskiego, który został pochowany na secemińskim cmentarzu. Poległych w polu i rannych zwożono do Secemina, gdzie w budynku pod numerem 1 (dwór) był lazaret. W parafialnej księdze zgonów zapisywano zmarłych podczas walk i od ran powstańców.
Za utworzeniem miasta Secemina przemawiają przesłanki wymienione w art.4 ust. 4 Ustawy o samorządzie gminnym (tj. Dz.U z 2016 r. poz. 446 z późn.zm.) zgodnie, z którymi miasto tworzy się na terenie zurbanizowanym, o przewadze ludności nierolniczej posiadającym odpowiedni potencjał gospodarczy i odpowiednio ukształtowaną infrastrukturę w sferze urządzeń komunalnych i komunikacyjnych, a także spełniającym funkcję lokalnego ośrodka oświaty, kultury i handlu
.